عبرتهای سه ماهی برای امنیت ملی / یاسر بابایی
نجات با دوراندیشی، رهایی با تدبیر، هلاکت با غفلت
تحولات اخیر کشور، بار دیگر ضرورت بازخوانی حکایت سه ماهی کلیله و دمنه را به ذهن میآورد؛ جایی که آیندهنگری، تدبیر در لحظه و غفلت، سه سرنوشت متفاوت را رقم زدند. امروز جامعه ما نیز در برابر بحرانهای اقتصادی، فشارهای خارجی و آشوبهای سیاسی، همان سه راه را پیش رو دارد: یا با دوراندیشی و اقدام بهموقع از دامها میگریزد، یا با تدبیر در شرایط سخت راهی برای رهایی مییابد، یا در غفلت و بیتصمیمی گرفتار میشود.
در کلیله و دمنه آمده است که سه ماهی در برکهای زندگی میکردند: یکی هوشیار، دیگری میانهحال و سومی غافل. هنگامی که ماهیگیران قصد صید کردند، ماهی هوشیار پیش از وقوع خطر گریخت؛ ماهی دوم با تلاش و تدبیر در لحظه آخر جان به در برد؛ اما ماهی سوم که خطر را جدی نگرفت، گرفتار شد. این حکایت، تمثیلی روشن از ضرورت پیشبینی و اقدام بهموقع در برابر تهدیدهاست؛ زیرا تأخیر، بهای سنگینی دارد.
در برکه اکنون
واقعیت این است که تحت عوامل مختلف، معیشت مردم ایران به نقطهای حساس رسیده است؛ گرانی افسارگسیخته و بیثباتی قیمتها، کارگران و حقوقبگیران را در تنگنا قرار داده و اعتراضهای اجتماعی را دامن زده است. اگر چه مردم برای این اعتراضها حق دارند، اما زمینهساز سوءاستفاده دشمنان نیز میشوند. در همین روزها، نقش مستقیم اسرائیل و حمایت آشکار آمریکا از اغتشاشات برملا شد و مردم ایران در جریان اقدامات آنها هستند، مانند آن سه ماهی که متوجه حضور ماهیگیران و نیت آنها شدند. این همان لحظهای است که جامعه باید میان تدبیر و غفلت یکی را انتخاب کند.
این روزها که ایران تحت شدیدترین فشارهای اقتصادی، ناآرامی داخلی و سایه جنگ تمام عیار، همگی با سرکردگی ایالات متحده آمریکا قرار دارد و هر روز اخبار جدیدی از افزایش نیرو، ادوات و تجهیزات دریایی، هوایی و زمینی در غرب آسیا مخابره می شود، بازخوانی عبرتهای داستان سه ماهی کلیله و دمنه عبرت آموز است و باید از هر گونه بی عملی اجتناب شود.
بیانیه اخیر شورای دفاع ملی ایران، بهروشنی بر همین اصل تأکید دارد. در این بیانیه آمده است که ایران امنیت و استقلال خود را خط قرمز میداند و در برابر هرگونه تهدید، تنها به واکنش پس از حمله بسنده نخواهد کرد. دکترین جدید دفاعی کشور بر «اقدام پیشدستانه» و «دفاع از مبدأ تهدید» استوار است؛ به این معنا که نشانههای عینی خطر، خود بهعنوان بخشی از معادله امنیتی تلقی میشوند و میتوانند زمینهساز پاسخ قاطع باشند.
حال در شرایطی که برخی تحلیلگران از تکمیل حلقه محاصره و افزایش فشارهای خارجی سخن میگویند، بیانیه شورای دفاع ملی یادآور میشود که غفلت یا تأخیر، همانند سرنوشت ماهی سوم، میتواند کشور را در تور دشمن گرفتار کند. بنابراین، هوشیاری مستمر و اقدام بهموقع، نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی حیاتی است.
سرنوشت شوم ماهی سوم
در این شرایط، حفظ وحدت و هوشیاری عمومی تنها راه عبور از بحران است. تهدیدهای مستقیم علیه رهبری و مرجعیت، نشاندهنده عمق دشمنی و حماقت سردمداران آمریکاست. همانگونه که در حکایت سه ماهی، تنها ماهی غافل گرفتار شد، امروز نیز اگر جامعه در غفلت بماند، هزینهای سنگین خواهد پرداخت.
حکایت سه ماهی، امروز بیش از یک داستان اخلاقی، یک راهنمای امنیتی است. آیندهنگری و اقدام بهموقع، تدبیر در لحظه و پرهیز از غفلت، سه درس اصلی حکایت سه ماهیاند که امروز بیش از هر زمان دیگری باید در سیاست و اجتماع ایران به کار گرفته شوند. اگر مسئولان با برنامهریزی دقیق به معیشت مردم رسیدگی کنند، اگر نخبگان و رسانهها با تدبیر مانع سوءاستفاده دشمن شوند، و اگر جامعه از غفلت بپرهیزد، میتوان از این گردنه دشوار عبور کرد. اما اگر بیتصمیمی و بیتوجهی ادامه یابد، خطر گرفتار شدن در تور دشمنان جدی است.
